Huwelijkse voorwaarden: wat zijn ze en heb je ze nodig?
Trouwen in gemeenschap van goederen of toch iets anders regelen? We leggen het uit.
Wat zijn huwelijkse voorwaarden?
Als je gaat trouwen, zijn er wettelijke regels die bepalen hoe jullie vermogen verdeeld is. Zonder huwelijkse voorwaarden trouw je in de zogenaamde beperkte gemeenschap van goederen. Dat is de standaardsituatie in Nederland sinds 2018. Huwelijkse voorwaarden zijn een notariële akte waarmee jij en je partner afspraken kunnen maken die afwijken van deze wettelijke standaard. Je regelt daarmee wie wat bezit, wie welke schulden draagt en hoe jullie vermogen bij scheiding of overlijden verdeeld wordt.
De standaardsituatie: beperkte gemeenschap van goederen
Sinds 1 januari 2018 is de standaard in Nederland niet meer de volledige gemeenschap van goederen, maar de beperkte gemeenschap van goederen. Wat houdt dat in? Alles wat je samen opbouwt ná het huwelijk valt in de gemeenschap en is dus van jullie samen. Wat je vóór het huwelijk al had, blijft van jou persoonlijk. Erfenissen en schenkingen, ook tijdens het huwelijk ontvangen, vallen buiten de gemeenschap — tenzij de erflater of schenker anders heeft bepaald.
Voor veel stellen is deze standaardsituatie prima en zijn huwelijkse voorwaarden niet nodig. Maar er zijn situaties waarin het verstandig is om er wél over na te denken.
Wanneer zijn huwelijkse voorwaarden zinvol?
Huwelijkse voorwaarden zijn met name relevant in de volgende situaties:
Je hebt een eigen bedrijf. Als ondernemer wil je voorkomen dat je partner aansprakelijk is voor zakelijke schulden. Met huwelijkse voorwaarden bescherm je het privévermogen van je partner.
Er is een groot vermogensverschil. Wanneer één van jullie aanzienlijk meer vermogen of schulden heeft, kan het verstandig zijn om dit contractueel vast te leggen.
Je verwacht een erfenis. Als je weet dat je een erfenis of schenking krijgt en je wilt die zeker buiten de gemeenschap houden, kun je dat via huwelijkse voorwaarden regelen.
Je hebt kinderen uit een eerdere relatie. Huwelijkse voorwaarden kunnen helpen om de financiële belangen van kinderen uit een vorige relatie te beschermen.
Jullie leven en werken in het buitenland. Als één van jullie in het buitenland woont of werkt, kunnen huwelijkse voorwaarden duidelijkheid geven over welk recht van toepassing is.
Koude uitsluiting
De meest vergaande vorm van huwelijkse voorwaarden is de zogeheten koude uitsluiting. Bij koude uitsluiting is er helemaal geen gemeenschap van goederen: alles wat jij verdient en opbouwt is van jou, alles wat je partner verdient en opbouwt is van je partner. Er is geen enkele financiële vermenging.
Dit klinkt overzichtelijk, maar in de praktijk kan het oneerlijk uitpakken — zeker als één partner minder werkt of zorgtaken op zich neemt. De partner die minder heeft verdiend, bouwt dan ook minder op. Koude uitsluiting wordt tegenwoordig minder vaak geadviseerd zonder aanvullende afspraken, zoals een verrekenbeding.
Het verrekenbeding
Een verrekenbeding is een afspraak binnen huwelijkse voorwaarden waarbij jullie periodiek (bijvoorbeeld jaarlijks) de inkomsten of het vermogen met elkaar verrekenen, ook al zijn jullie in principe gescheiden van goederen. Er zijn twee soorten:
Periodiek verrekenbeding. Jullie verrekenen jaarlijks wat er is overgebleven van de inkomsten. In de praktijk vergeten veel stellen dit te doen, wat bij scheiding tot problemen kan leiden.
Finaal verrekenbeding. De verrekening vindt alleen plaats op het moment van scheiding of overlijden, alsof jullie in gemeenschap van goederen waren getrouwd. Dit is eenvoudiger in de uitvoering.
Een notaris kan je precies vertellen welke vorm het beste past bij jullie situatie.
De notaris en de kosten
Huwelijkse voorwaarden kunnen alleen worden opgesteld door een notaris. Je kunt niet zelf een document opstellen en dat laten registreren — de notariële akte is verplicht. De notaris bespreekt jullie situatie, geeft advies over de meest passende vorm en stelt de akte op. Beide partners moeten bij de notaris langskomen om de akte te ondertekenen.
De kosten voor huwelijkse voorwaarden liggen doorgaans tussen de 300 en 700 euro, afhankelijk van de complexiteit en het notariskantoor. Hoe ingewikkelder de situatie (meerdere bedrijven, internationaal vermogen, uitgebreide regelingen), hoe hoger de kosten kunnen uitvallen. Vergelijk verschillende notarissen en vraag een offerte op.
Houd er rekening mee dat je huwelijkse voorwaarden ook na het huwelijk nog kunt wijzigen, opnieuw via de notaris. Je bent er dus niet levenslang aan gebonden als jullie situatie verandert.
Huwelijkse voorwaarden of niet?
Voor de meeste stellen is de beperkte gemeenschap van goederen een goede en eerlijke standaard. Heb je een eigen bedrijf, verwacht je grote vermogensverschillen, of spelen er andere bijzondere omstandigheden? Dan is een gesprek met een notaris zeker de moeite waard — al is het maar om te bevestigen dat de standaardsituatie voor jullie prima volstaat.
Trouwen brengt veel meer keuzes en regelingen met zich mee dan alleen de vermogensrechtelijke kant. Van de trouwlocatie tot de trouwringen en van de trouwjurk tot de trouwambtenaar: er valt veel te organiseren. Gebruik onze trouwchecklist om niets te vergeten.